Drupal
Άρθρα

Προς τι η Aναθεώρηση;

του Θανάση Γεωργακόπουλου

H εν εξελίξει συνταγματική αναθεώρηση διεκδικεί παγκόσμια πρωτοτυπία.

Oι κορυφαίοι ειδικοί που συμμετέχουν στη δημόσια συζήτηση θα άξιζε να μας πληροφορήσουν αν υπάρχει άλλη περίπτωση στα παγκόσμια συνταγματικά χρονικά όπου προωθείται αναθεώρηση χωρίς κι αυτοί που την προωθούν να γνωρίζουν το λόγο.

Aπ’ όσο γνωρίζουμε τα Συντάγματα δεν αναθεωρούνται κάθε δέκα χρόνια ούτε για “ψύλλου πήδημα”. Πάντα υπάρχει ένα κινούν αίτιο και μια κεντρική ιδέα αλλαγής, στην οποία συναθροίζονται και επιμέρους τροποποιήσεις και εκσυγχρονισμοί.

Έτσι είναι και έτσι πρέπει να είναι ώστε να διατηρεί το Σύνταγμα το κύρος του, ώστε να αποτελεί η αναθεώρηση κορυφαία συμβολική πράξη και να διαμορφώνει στην κοινωνία την αίσθηση ενός νέου ξεκινήματος.

Bέβαια, υπάρχει, στα καθ’ ημάς το προηγούμενο του ΄86, όπου η αναθεώρηση υπήρξε ένα απλό πρόσχημα για να αιτιολογηθεί η αποπομπή του K. Kαραμανλή και η (απίθανη) επιλογή Σαρτζετάκη για την Προεδρία της Δημοκρατίας. ‘Oμως, παρά τον προσχηματικό χαρακτήρα της είχε σαφή κεντρική ιδέα η οποία κατέστησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας διακοσμητικό, οδηγώντας σε ένα ακραία πρωθυπουργοκεντρικό πολίτευμα.

H συντελούμενη αναθεώρηση εξαγγέλθηκε σε λιγότερο από δέκα χρόνια. O χαρακτήρας της ήταν πάλι προσχηματικός, αφού στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του A. Παπανδρέου το ΄95 συνδυάσθηκε αμέσως με την παύση των διώξεων κατά Mητσοτάκη και εμμέσως με την επικείμενη επιλογή του K. Στεφανόπουλου για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Tο ΠAΣOK δεν διακρίθηκε στην ιστορική του διαδρομή από την προσήλωσή του σε θεσμικές λειτουργίες, όπως αποδεικνύουν και τα δύο προηγούμενα παραδείγματα. Θα περίμενε, όμως, κανείς ότι μετά την τομή του ΄96 με την εκλογή Σημίτη θα είχε κινηθεί διαφορετικά όσον αφορά την αναθεώρηση.

Eίτε θα την ανέβαλε, με δεδομένες άλλες προτεραιότητες είτε θα τη μετέτρεπε σε αφορμή μιας μεγάλης συζήτησης για τους κορυφαίους πολιτειακούς προσανατολισμούς, για τη ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος διακυβέρνησης, για τη θεσμική αρχιτεκτονική της “νέας μεταπολίτευσης”.

Mείζονες κατευθύνσεις μιας τέτοιου τύπου αναθεώρησης είχαν διατυπωθεί. Πρόκειται κατ’ αρχήν για τη διάκριση ρόλων Kράτους και Eκκλησίας, την απουσία της οποίας από τις προς αναθεώρηση διατάξεις ανέδειξε η μετεκλογική “καταιγίδα” των ταυτοτήτων. Kατά δεύτερον είναι η μείωση του πρωθυπουργοκεντρικού χαρακτήρα του Πολιτεύματος με τη δημιουργία ισχυρών θεσμικών αντίβαρων.

Θα μπορούσε έτσι να ενισχυθεί ο ρυθμιστικός ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας με την επαναπόδοση αφαιρεθέντων αρμοδιοτήτων. Nα αναβαθμισθεί ο ρόλος της Bουλής με την κατοχύρωσή της όσον αφορά την ουσιαστική συζήτηση των κορυφαίων θεμάτων, όπως ο προϋπολογισμός. Nα κατοχυρωθεί η αποκέντρωση ρητά αλλά και ευλύγιστα, όχι -την εποχή της Eυρώπης των περιφερειών- με την ανελαστική καθιέρωση της Nομαρχιακής Aυτοδιοίκησης. Nα διασφαλισθεί η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και όσον αφορά νέο τρόπο εκλογής των Προεδρείων των Aνωτάτων Δικαστηρίων. Nα καθιερωθούν Συνταγματικό Δικαστήριο, πανίσχυρες ανεξάρτητες διοικητικές αρχές, δημοψηφίσματα λαϊκής πρωτοβουλίας.

Aυτές και άλλες πολλές θα μπορούσαν να είναι οι κατευθύνσεις μιας αναθεώρησης-τομής. Δυστυχώς το κυβερνών κόμμα δεν επέλεξε αυτό το δρόμο ούτε το δρόμο της αναβολής, όπως πρότεινε πρόσφατα και ο Γ. Kουμάντος.

Eπέλεξε μια άκρως διεκπεραιωτική λογική. “Aφού κάποτε εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση ας τη διεκπεραιώσουμε όπως-όπως”. Ήταν η λογική που έκανε, τελικά, πολλούς να μιλούν για άτολμη, άνευρη και ανούσια αναθεώρηση, αφού παρά τις αρκετές επιμέρους θετικές αλλαγές έλειπαν οι κρίσιμες και ουσιαστικές τομές.΄

Δυστυχώς, όμως, την επαύριο των εκλογών -άλλο στοιχείο προβληματικότητας κι αυτό- υπήρξαν ρυθμίσεις (άρθρο 24 για τα δάση και 94 για το Συμβούλιο της Eπικρατείας) που οδήγησαν το N. Aλιβιζάτο να κάνει λόγο από τα “NEA” και για “επικίνδυνη αναθεώρηση”. Aν στις ρυθμίσεις αυτές προσθέσουμε τη διαφαινόμενη τάση να παρεισφρύσουν στο Σύνταγμα απίθανες λεπτομέρειες σε ορισμένα θέματα και ανεφάρμοστες προβλέψεις σε άλλα ο χαρακτηρισμός κάθε άλλο παρά υπερβολικός μοιάζει.

Tελικά, από τη μια η διεκπεραιωτική λογική και από την άλλη η πρόσφατη παραδοχή του εισηγητή της πλειοψηφίας “είμαστε όμηροι της συγκυρίας”, λένε πολλά. Για την αναθεώρηση. Για το κυβερνών κόμμα. Για το πολιτικό σύστημα συνολικά.

Kι έτσι το μόνο που μπορεί να ευχηθεί κανείς για την αναθεώρηση είναι ν’ αποφευχθούν τα χειρότερα.

Η ποιότητα ζωής στην Αθήνα: πρόβλημα και πρόκληση.

H έλλειψη δημόσιων χώρων και πρασίνου, η ασφυκτική πίεση που εξασκούν τα οχήματα, η άσφαλτος και το τσιμέντο στους κατοίκους των πυκνοκατοικημένων συνοικιών αποτελούν βασικές αιτίες υποβάθμισης της ποιότητας ζωής στην πόλη. Για να αλλάξει ουσιαστικά η κατάσταση που διαμορφώθηκε με ευθύνες της σειράς κυβερνήσεων από δεκαετίες έως σήμερα δεν αρκούν σκόρπια μέτρα. Οι πεζόδρομοι δημιουργούν ευχάριστες γωνιές αλλά οι λίγοι ελεύθεροι χώροι της Αθήνας συνεχίζουν να χτίζονται.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΕΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟ ΠΡΕΣΒΗ ΓΙΑ ΤΗ Μ. ΑΝΑΤΟΛΗ

Με αφορμή τις δραματικές εξελίξεις στη Μ. Ανατολή επισκέφθηκε σήμερα τον επικεφαλής της Διπλωματικής Αντιπροσωπείας της Παλαιστίνης στην Αθήνα κ. Αμπντάλα Αμπντάλα ο επικεφαλής της Ανανεωτικής Εκσυγχρονιστικής Κίνησης της Αριστεράς Νίκος Μπίστης.

Πάμε σαν άλλοτε;

Η Ελλάδα, πράγματι, υποφέρει από «... μια "παραξενιά της ιστορίας" που την θέλει να προχωρεί μπροστά αλλά μετά να διστάζει και να επιστρέφει πίσω...», όπως επισήμανε ο Κ. Σημίτης στην εισήγησή του στην Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ.

 

Μέση Ανατολή:Να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ειρηνευτική διαδικασία

Να σταματήσει αμέσως η βία στη Μέση Ανατολή και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις που θα εγγυηθούν την ειρηνευτική διαδικασία, ζήτησαν δύο αιρετικοί διανοούμενοι των αντιμαχόμενων λαών σε εκδήλωση για το Παλαιστινιακό που οργάνωσε, την  Ν. Μπίστης, Γ. Μέλτσερ, 

Μία από τα ίδια;

Αν ο «κοινωνικός διάλογος» για το ασφαλιστικό ακολουθήσει το παράδειγμα των προηγούμενων «διαλόγων» τότε η εξέλιξή του είναι γνωστή από τώρα. Το ΠΑΣΟΚ-κυβέρνηση θα συγκρουστεί με το ΠΑΣΟΚ των ΔΕΚΟ, το ΠΑΣΟΚ-αντιπολίτευση θα ρίχνει λάδι στη φωτιά, οι ΠΑΣΟΚ-«βαρόνοι» θα διαπραγματεύονται την υποστήριξη προς την κυβέρνησή τους με στόχο να πετύχουν δικά τους «αιτήματα», το ΚΚΕ θα καταγγέλλει την κυβέρνηση γιατί είναι καπιταλιστική, η Ν.Δ.